CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC

Tên môn học:

Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin

Mã môn học:

CN438

Thời gian thực hiện môn học:

60 giờ

Lý thuyết: 30h

Bài tập:28h

Kiểm tra:2h

I. Vị trí, tính chất của môn học:

- Vị trí: môn học được bố trí trong chuyên ngành bắt buộc, học sau môn: Kỹ thuật lập trình, cơ sở dữ liệu

- Tính chất: là môn học chuyên nghành bắt buộc, sau khi học xong trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng về các phương pháp phân tích, thiết kế và xây dựng hệ thống thông tin vừa và nhỏ

II. Mục tiêu môn học:

- Về kiến thức: Trình bày được các nội dung sau

§  Các phương pháp phân tích, thiết kế và xây dựng hệ thống thông tin

§  Các vấn đề quan trong khác bên cạnh việc phân tích và thiết kế hệ thống

§  Quy trình phân tích và thiết kế hệ thống thông tin

- Về kỹ năng: thực hiện được các nội dung sau

§  Sử dụng các phương pháp để phân tích và thiết kế các thành phần của hệ thống thông tin

§  Đánh giá và chuẩn hóa mô hình dữ liệu

§  Xác định các ràng buộc toàn vẹn

§  Thiết kế giao diện thích hợp

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

§  Có ý thức tự giác, tính kỹ luật cao, có tinh thần trách nhiệm

§  Thể hiện tính khoa học, sáng tạo trong công việc

§  Có kỹ năng làm việc nhóm

III. Nội dung môn học:

1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:

S

TT

Tên chương

Thời gian

Tổng số

Lý thuyết

Bài tập

Kiểm tra

1

 Chương 1: Tổng quan về hệ thống thông tin

3

3

0

0

2

 Chương 2: Cơ sở dữ liệu và mô hình hóa dữ liệu

3

3

0

0

3

 Chương 3: Mô hình hóa dữ liệu

13

3

9

1

4

 Chương 4: Mô hình quan hệ

6

3

3

0

5

 Chương 5: Phân tích dữ liệu và yêu cầu chức năng

4

3

1

0

6

 Chương 6: Tính bắt buộc, không bắt buộc trong mối quan hệ

3

1

2

0

7

 Chương 7: Tập thực thể cha và tập thực thể con

3

2

1

0

8

 Chương 8: Mở rộng khái niệm mối kết hợp

5

3

2

0

9

 Chương 9: Khía cạnh tạm thời của mô hình dữ liệu

2

1

1

0

10

 Chương 10: Kiểm tra sự dư thừa dữ liệu

3

2

1

0

11

 Chương 11: Thiết kế xử lý

6

3

3

0

12

 Chương 12: Thiết kế giao diện

9

3

5

1

Cộng:

60

30

28

2

2. Nội dung chi tiết:

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN

Thời gian: 3 giờ(3LT, 0TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các khái niệm về hệ thống, hệ thống thông tin, phân loại hệ thống thông tin, tổ chức một dự án công nghệ thông tin

2.      Nội dung chương

2.1    Hệ thống và hệ thống thông tin

2.2    Chu trình sống của hệ thống

2.3    Các thành phần cấu thành hệ thống

2.4    Chu trình phát triển của hệ thống

2.5    Vòng phát triển của hệ thống

2.6    Phân loại hệ thống thông tin

2.7    Các bước xây dựng hệ thống thông tin

2.8    Phân loại hệ thống thông tin

2.9    Tổ chức dự án công nghệ thông tin

2.10         Mô hình hóa hệ thống

2.11         Các phương pháp mô hình hóa hệ thống

 

Chương 2: CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ MÔ HÌNH HÓA DỮ LIỆU

Thời gian: 3giờ (3LT, 0TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các cách tiếp cận cơ sở dữ liệu theo lối cũ, các khái niệm CSDL, HQT CSDL và người dùng, các bước phân tích thiết kế dữ liệu

2.      Nội dung chương

2.1    Hệ thống thông tin theo lối cũ

2.2    Tiếp cận cơ sở dữ liệu

2.3    CSDL, HQT CSDL và người dùng

2.4    Dữ liệu tập trung – dữ liệu phân tán

2.5    Mô hình dữ liệu

2.6    Thiết kế mô hình dữ liệu và cơ sở dữ liệu

2.7    Các bước phân tích thiết kế

2.8    Tóm tắt các giai đoạn

 

Chương 3: MÔ HÌNH HÓA DỮ LIỆU

Thời gian: 13giờ (3LT, 9TH, 1KT)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các thành phần trong mô hình thực thể kết hợp, mô hình hóa dữ liệu ở mức quan niệm

2.      Nội dung chương

2.1    Giới thiệu mô hình hóa dữ liệu

2.2    Xây dựng mô hình ER

2.2.1       Mối quan hệ 1-n

2.2.2       Mối quan hệ 1-1

2.2.3       Mối quan hệ n-n

2.3    Mô hình ER theo ký hiệu của CHEN

2.4    Phiếu thực thể - thuộc tính

2.5    Cách tiếp cận mô hình hóa

2.5.1  Các bước cấu trúc hóa dữ liệu

2.5.2  Tóm tắt

2.5.3  Thực hành các bước mô hình hóa dữ liệu

2.6    Từ điển dữ liệu

 

Chương 4: MÔ HÌNH QUAN HỆ

Thời gian: 13giờ (3LT, 3TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bàycác nội dung sau:

-         Mô hình quan hệ;

-         Các tính chất của mô hình quan hệ;

-         Các quy tắc biến đổi mô hình ER sang mô hình quan hệ;

-         Các tiêu chuẩn dạng chuẩn và chuẩn hóa.

2.      Nội dung chương

2.1    Mô hình quan hệ là gì?

2.2    Khóa

2.3    Những tính chất khác của mô hình quan hệ

2.4    Tuyển chọn quan hệ

2.5    Quy tắc biến đổi mô hình ER

2.6    Chuẩn hóa

 

Chương 5: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ YÊU CẦU CHỨC NĂNG

Thời gian: 4giờ (3LT, 1TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau

-         Kiểm tra yêu cầu chức năng của hệ thống

2.      Nội dung chương

2.1 Phân tích hệ thống thông tin

2.2    Phân tích dữ liệu

2.3    Nguồn dữ liệu

2.4    Các phương pháp thu phập thông tin

2.5    Phân tích biểu mẫu

2.6    Kiểm tra yêu cầu chức năng

 

Chương 6: TÍNH BẮT BUỘC, KHÔNG BẮT BUỘC TRONG MỐI QUAN HỆ

Thời gian: 3giờ (1LT, 2TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Ngữ nghĩa mối quan hệ

-         Phiếu mối quan hệ

-         Ảnh hưởng của tính không bắt buộc trên khóa ngoại

2.      Nội dung chương

2.1  Ngữ nghĩa mối quan hệ

2.2    Phiếu mối quan hệ

2.3    Ảnh hưởng của tính không bắt buộc trên khóa ngoại

2.4    Tính bắt buộc, không bắt buộc trong các bước phân tích thiết kế

 

Chương 7: TẬP THỰC THỂ CHA VÀ TẬP THỰC THỂ CON

Thời gian: 3giờ (2LT,1TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Mối quan hệ phụ thuộc giữa các tập thực thể

-         Mô hình hóa dạng tập thực thể cha và tập thực thể con

2.      Nội dung chương

2.1  Tập thực thể phụ thuộc

2.2    Thuộc tính, tập thực thể

2.3    Tập thực thể cha và tập thực thể con

2.4    Tập thực thể cha, con trong các bước phân tích thiết kế

 

Chương 8: MỞ RỘNG KHÁI NIỆM MỐI KẾT HỢP

Thời gian: 5giờ (3LT, 2TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Mở rộng khái niệm mối kết hợp

-         Ngôi của mối kết hợp

2.      Nội dung chương

2.1  Mối quan hệ 1-1

2.2    Nhiều mối quan hệ giữa hai thực thể

2.3    Mối quan hệ hay thuộc tính

2.4    Mối quan hệ loại trừ

2.5    Mối quan hệ 3 ngôi

2.6    Mối quan hệ 1 ngôi

 

Chương 9: KHÍA CẠNH TẠM THỜI CỦA MÔ HÌNH DỮ LIỆU

Thời gian: 2giờ (1LT, 1TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Dữ liệu tạm thời mang tính chất lịch sử

-         Dữ liệu có giá trị thay đổi theo thời gian

2.      Nội dung chương

2.1  Dữ liệu lịch sử

2.2    Dùng tập thực thể phụ thuộc để mô hình vấn đề có dữ liệu lịch sử

2.3    Sự thay đổi tính kết nối của mối quan hệ

2.3.1       Do quy tắc quản lý thay đổi

2.3.2       Do phải lưu trữ dữ liệu lịch sử

 

Chương 10: KIỂM TRA SỰ DƯ THỪA DỮ LIỆU

Thời gian: 3giờ (2LT,1TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày nội dung:Kiễm tra sự dư thừa dữ liệu

2.      Nội dung chương

2.1  Dư thừa tập thực thể

2.2    Dư thừa thuộc tính

2.3    Dư thừa mối quan hệ

2.4    Những suy xét trong thiết kế vật lý

 

Chương 11: THIẾT KẾ XỬ LÝ

Thời gian: 6giờ (3LT, 3TH)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Sơ đồ dòng dữ liệu

-         Các bước vẽ sơ đồ dòng dữ liệu

-         Các công cụ đặc tả xử lý

2.      Nội dung chương

2.1  Khái niệm

2.2    Sơ đồ dòng dữ liệu (DFD: Data Flow Diagram)

2.3    Các bước thực hiện để vẽ sơ đồ DFD

2.4    Thiết kế xử lý chi tiết

2.5    Các công cụ đặc tả

2.6    Từ điển dự án

 

Chương 12: THIẾT KẾ GIAO DIỆN

Thời gian: 9giờ (3LT, 5TH, 1KT)

1.      Mục tiêu:

Trình bày các nội dung:

-         Tiêu chuẩn thiết kế giao diện

-         Thiết kế: nhập, xuất, đối thoại

2.      Nội dung chương

2.1  Đặt vấn đề

2.2    Thiết kế đầu vào

2.3    Thiết kế kết xuất

2.4    Thiết kế đối thoại

 

IV. Điều kiện thực hiện môn học:

1.      Phòng học: phòng học lý thuyết

2.      Trang thiết bị:

-         Máy tính, máy chiếu

-         Bảng, phấn

3.      Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu:

-         Slide bài giảng, tài liệu phát tay phù hợp

-         Bài giảng Phân tích thiết kế hệ thống thông tin  – Trường CĐCĐ Đồng Tháp

-         Các tài liệu phát tay

4.      Các điều kiện khác: phòng học lý thuyết đúng chuẩn

V. Nội dung và phương pháp, đánh giá:

1.      Nội dung:

-         Kiến thức: thực hiện việc kiểm tra đánh giá bằng cách vấn đáp hoặc bài kiểm tra về các nội dung đã học như

§  Tổng quan về hệ thống thông tin

§  Các bước mô hình hóa dữ liệu

§  Các thành phần trong mô hình ER

§  Các quy tắc biến đổi mô hình ER sang mô hình quan hệ

§  Các tiêu chuẩn dạng chuẩn và chuẩn hóa dữ liệu

§  Các thành phần trong sơ đồ dòng dữ liệu

§  Các công cụ đặc tả xử lý

§  Các tiêu chuẩn thiết kế giao diện

-         Kỹ năng: thực hiện việc kiểm tra đánh giá bằng kết quả của những bài thực hành, bài kiểm tra thực hành với những kỹ năng như

§  Sử dụng mô hình ER để phân tích dữ liệu

§  Áp dụng quy tắc chuyển đổi mô hình ER sang mô hình quan hệ

§  Chuẩn hóa mô hình dữ liệu đạt chuẩn

§  Dùng sơ đồ DFD để mô tả các quy trình xử lý nghiệp vụ

§  Thiết kế giao diện phù hợp với chức năng nghiệp vụ

-         Năng lực tự chủ và trách nhiệm:

§  Có ý thức tự giác, tính kỹ luật cao, có tinh thần trách nhiệm

§  Thể hiện tính khoa học, sáng tạo trong công việc

§  Có kỹ năng làm việc nhóm

2.      Phương pháp:

Theo quy chế hiện hành của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và quy chế học vụ của nhà trường.

VI. Hướng dẫn thực hiện môn học:

1.      Phạm vi áp dụng môn học: chương trình môn học được sử dụng để giảng dạy cho trình độ Cao đẳng

2.      Hướng dẫn về phương pháp giảng dạy, học tập môn học:

-         Đối với giáo viên, giảng viên:

§  Hướng dẫn lý thuyết kết hợp với bài tập cho từng nội dụng.

§  Chia nhóm để thực hiện các bài tập.

-         Đối với người học:

§  Tham gia đầy đủ các giờ học lý thuyết và giờ học thực hành dưới sự hướng dẫn của giáo viên

§  Tăng cường thời gian tự học, tự nghiên cứu

3.      Những trọng tâm cần chú ý: giáo viên trước khi dạy cần căn cứ vào nội dung của từng bài học để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực hiện bài học, đảm bảo chất lượng giảng dạy.

4.      Tài liệu tham khảo:

-         Bài giảng Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin - Trường CĐCĐ Đồng Tháp

-         Phân tích thiết kế hệ thống trong lập trình – Đinh Xuân Lâm – NXB Thống Kê

-         Phân tích thiết kế hệ thống tin học _ Quản lý, Kinh doanh, Nghiệp Vụ - Ngô Trung Việt – NXB Giao thông vận tải.